Efteling met autisme: eerlijke ervaring en tips van een gezin

Op 13 en 14 juni kregen Roselien, haar dochter Jane en de oma de kans om de Efteling te ontdekken. Jane heeft autisme en beleefde samen met haar mama en oma een bijzonder weekend in het bekende attractiepark en Efteling Grand Hotel. Tijdens hun verblijf konden ze ervaren hoe toegankelijk de Efteling is voor gezinnen met een kind met autisme en welke voorzieningen helpen om een bezoek zo aangenaam mogelijk te maken.

In dit persoonlijke ervaringsverhaal deelt Roselien hoe Jane de attracties, de sfeer, de drukte en de verschillende prikkels beleefde. Daarnaast vertelt ze welke hulpmiddelen en aanpassingen een positieve invloed hadden op hun bezoek en geeft ze waardevolle tips voor andere ouders die een uitstap naar de Efteling overwegen.

Ben je op zoek naar ervaringen over de Efteling met autisme of wil je weten hoe een bezoek aan het park verloopt voor een kind met autisme? Lees dan hieronder het volledige verslag van Roselien en Jane en laat je inspireren door hun verhaal.

Toerisme voor Autisme stelde alvast een overzicht op van alle hulpmiddelen die de Efteling ter beschikking stelt voor mensen met autisme. Dit overzicht kan je hier terugvinden.

Oma, Jane en ik trokken er voor Toerisme voor Autisme een weekend op uit naar de Efteling, met een overnachting in het Grand Hotel. Jane, mijn 11-jarige dochter, heeft ASS. Dat betekent voor haar voornamelijk dat ze erg prikkelgevoelig is en een grote behoefte heeft aan voorspelbaarheid en structuur. 

We zijn abonnementhouders en komen al jarenlang regelmatig in de Efteling. Ondanks Jane haar specifieke noden zijn onze bezoeken steeds bijzonder positief. In de loop der tijd hebben we een vast parcours uitgewerkt en allerlei kleine trucjes en hulpmiddelen ontwikkeld. Dankzij die aanpak slagen we er telkens in om van ons pretparkbezoek een fijne en geslaagde ervaring te maken. 

Graag neem ik jullie mee langs ons vaste parcours en hoop ik jullie zo enkele praktische tips en hulpmiddelen aan te reiken, zodat ook jullie bezoek aan de Efteling een fijne en zorgeloze ervaring kan worden. Heb je vragen over de wachttijden, locaties en inhoud van bepaalde attracties, download dan zeker de Efteling app. Daar kan je live de drukte volgen en praktische informatie per attractie raadplegen. Je kan er ook online reserveren of bestellen bij diverse horecapunten. 

Bovendien kan je in de Efteling app een faciliteitenkaart aanvragen. (Hier vind je meer informatie over het aanvragen van deze kaart.). Kan je door een lichamelijke of psychische beperking niet aansluiten in de gewone wachtrij, dan geeft deze kaart je toegang tot de aangepaste wachtrijen. Let op, niet alle attracties hebben zo’n aangepaste wachtrij en je krijgt niet per se sneller toegang, maar de toegankelijkheid is beter en omvat soms ook een prikkelarme wachtruimte met extra zitmogelijkheden. Nadelig is dat de verwachte wachttijd niet duidelijk is bij de aangepaste wachtrijen. Je zit dus met een blinde vlek die een bron is van onduidelijkheid en stress. Er is geen verplicht attest voor de aanvraag van een faciliteitenkaart, maar er is een systeem van vertrouwen en zelfverklaring. 

In de app en op de website kan je per attractie ook steeds een video bekijken over de toegankelijkheid voor bezoekers met een beperking. In de video krijg je onder andere informatie over de wachtrij, hoe je de attractie kunt bezoeken en hoe de beleving van de attractie verloopt. Zeker de moeite om de gewenste attracties op voorhand met je kind te overlopen om de voorspelbaarheid van je bezoek te vergroten. 

Een tip is aankomen na openingstijd. Het park opent om 10hr, maar op dat moment is het een heuse drukte om aan te rijden. Als je al een hyper kind op de achterbank hebt zitten, is het fijn om na de drukte toe te komen. Wij kwamen om 10hr50 rustig aan aan het Efteling Grand Hotel. We maakten gebruik van de valet service (enkel in het Efteling Grand Hotel, dus een meerwaarde om daar te overnachten). De ontvangst was zeer hartelijk en verwelkomend, een fijne rustige start van onze dag! De koffers worden voor jou naar de kamer gebracht, dus je kan direct het park in zonder een receptiestop. Tenminste als je op voorhand online hebt ingecheckt. Doe dit via de app, telefonisch of per mail en je hebt ook direct je toegangstickets en kamerpas in je app zitten. Anders kun je steeds ter plaatse bij de Front Office van het hotel inchecken.

Wij beginnen ons traject steeds met de Gondoletta boottocht. De wachttijden zijn vaak heel beperkt, dus je kan er snel in via de gewone wachtrij. Het is een 20 minuten durende rustgevende tocht door de natuur, ons moment om het kleine ontbijtje dat we bij hebben op te eten en ons voor te bereiden op een drukke lange dag. 

Vlak naast de Gondoletta bevindt zich de Pagode. Het biedt je een panoramisch uitzicht over de Efteling. Ook daar zijn de wachttijden vaak beperkt en gaan we via de gewone wachtrij. Is het toch druk, kan je met de faciliteitenkaart via de uitgang toegang krijgen tot de attractie. Niet ideaal aangezien het niet een duidelijke gestructureerde wachtrij betreft, maar het geeft wel een prikkelarme wachtervaring omdat je bijvoorbeeld rustig op een van de bankjes bij de uitgang plaats kunt nemen. 

Vervolgens trekken we naar Sirocco, ronddraaiende bootjes. Hier halen we steeds de gehoorbescherming boven, want het is een attractie met luide en onverwachte geluiden. Het is ons al overkomen dat we de gehoorbescherming thuis waren vergeten en dan wordt de dag ineens een pak moeilijker. In de winter hebben we het opgelost met oorwarmers te kopen die je er kan vinden, maar in de zomer is er geen alternatief. Bij het instappen lette de medewerker niet op voor het aantal mensen dat in de attractie past en dat zorgde ervoor dat Jane en Oma, die al waren doorgelaten, geen leeg bootje meer vonden en terug in de wachtrij moesten gaan staan. Dit zorgde even voor een moeilijk moment. Het lijkt onschuldig, maar voor een kind met autisme is deze onduidelijkheid onder sociale stress in een prikkelrijke omgeving soms de spreekwoordelijke druppel en kan het leiden tot een punthoofd. 

Daarna gaan we op wereldreis in acht minuten bij Carnaval Festival. Ook hier is voor Jane gehoorbescherming een must. We nemen hier vaak de wachtrij voor mensen met een beperking. Deze bestaat uit een rustige prikkelarme ruimte met zitbanken. Wat hier jammer is, is dat er geen duidelijke structuur is in deze ruimte. Soms zijn hier ook veel mensen en is het een chaos bij het in- en uitstappen van mensen die gebruik maken van deze toegang. Bovendien heb je geen idee van de wachttijd aan deze ingang. De deur gaat regelmatig open voor het in- en uitstappen van mensen, maar dat wil niet per se zeggen dat het ook al jouw beurt is. Dit zorgt voor spanning en stress bij Jane. Voor de reguliere wachtrijen kan je de geschatte wachttijd steeds raadplegen in de app en aan de ingang van de attracties. Bij korte wachttijden in de reguliere wachtrij (onder 30 minuten) verkiezen we dan ook deze te nemen, een bewegende wachtrij geeft meer overzicht en minder stress dan een stilstaande wachtrij. Bovendien is er een scherm met filmpjes van Jokie en Jet om de tijd sneller vooruit te laten gaan. De focus gaat van het wachten (stress en sociale prikkels) naar aandacht voor het verhaal, de beelden en het geluid. Voor Jane voelt stil wachten aan als ‘ik zit vast’ en ‘het stopt niet’. Een bewegende rij geeft bij elke stap vooruit geruststelling. 

Dan maken we een smakelijke stop in het zelfbedieningsrestaurant Kashba. Er is een heel breed assortiment aan gerechten, dus ook hier vind je vast iets voor die moeilijke eter. 

Net als we onze tocht verder willen zetten, is er de Jokie en Jet Parkshow. Er wordt gezongen en gedanst. De liedjes kan je trouwens ook beluisteren op de website. De showtijden vind je terug in de app. Na de show snel nog een knuffel aan Jokie en Jet en we gaan verder! 

We maken steeds een stop in het Efteling Museum. Deze wordt vaak over het hoofd gezien, maar is gevuld met interessante figuren en prachtige tekeningen van onder andere Anton Pieck. Jane kijkt er steeds nieuwsgierig rond en haar favoriet is de grote krokodil aan het plafond. Aan het museum is trouwens een tuintje waar je lekker kan ontprikkelen. Zoek je in de drukte een rustplek, dan is deze perfect. 

Op het Anton Pieck Plein vind je trouwens ook De Stenen Kip en De Gekroonde Eend. Beiden leggen voor 2 euro een gouden ei met een leuk Efteling figuurtje in. Zet wel even je gehoorbescherming op want de kip kakelt lekker luid bij het leggen van haar ei. Op het plein vind je ook nog De Ganzenhoedster (met waterstraaltjes) en Holle Bolle Gijs (afvalbak die praat wanneer je er iets in gooit). 

Het plein kent ook verschillende draaimolens en zweefmolens. Jane gaat samen met Oma voor haar portie vliegen in de zweefmolen en vlindermolen. Hier zijn de wachttijden vaak ook beperkt. 

Het plein kent verschillende eetgelegenheden, maar bijvoorbeeld ook een ‘Automatiek’. Een verkoopautomaat voor warme snacks. Als je even niet wil wachten om iets te bestellen en eten, maar snel iets uit de muur wil halen, kan dat hier en ook aan het Max & Moritz Plein. Naast de Automatiek is er trouwens een vaak erg rustig stuk terras, dat verder doorloopt in een rustige groene zone die verder loopt tot achter het Lavenlaar. Er staat ook een kleine draaimolen met 4 paardjes, perfect om te ontprikkelen. 

Dan naar Het Lavenlaar! We ontdekken de wereld van het Volk van Laaf en bezoeken hun school, crèche, bakkerij en de sapmakers. Het laat Jane toe even vrij te bewegen en te ontdekken. Er zijn ook lachspiegels, een wiebelbrug, glijbanen en stapstenen in het water. De stapstenen zorgen altijd voor de nodige stress (bij de begeleiders) en bij sommigen voor natte voeten, maar des te leuker voor de kinderen. 

Naast het Lavenlaar is de Kindervreugd Speeltuin. Jane gaat nog voor een portie schommelen en ronddraaien en we kunnen er weer even tegenaan.

We stappen aan boord van de Slakken Monorail. Hier is er enkel een reguliere wachtrij en deze gaat vaak traag vooruit. Bereid je kind dus hier op voor. Er is ook geen informatief filmpje beschikbaar van de Efteling, maar je kan online wel andere onride filmpjes terugvinden. 

Vervolgens is het tijd voor de Droomvlucht. Een erg begeerde attractie waar je via een hangend karretje doorheen een sprookjesachtig tafereel geloodst wordt, dus hier zijn de wachttijden vaak langer. We sluiten aan in de wachtrij voor bezoekers met een beperking. Recent werden hier wachtrijlijnen voorzien die de wachtrij meer gestructureerd en overzichtelijker maken. Toch blijft het een belastende wachtrij voor Jane. Er is een belletje aan de aangepaste ingang, maar bij aanbellen betekent dit niet dat er direct iemand je komt verder helpen. Met een niet nader te bepalen frequentie komt er een medewerker die de deur opent en je faciliteitenkaart vraagt en een aantal mensen binnenlaat. Er staan meer dan 10 mensen voor ons en telkens weer is het moeilijk voor Jane dat de deur opengaat, maar dit niet betekent dat het wachten voor haar voorbij is. De statische aard van de wachtrij zorgt voor extra spanning en het is tijd om een fidget toy boven te halen voor afleiding. Na enige tijd krijgen we te horen dat er een technische storing is en de attractie stil ligt. Een aantal mensen verlaten de wachtrij aangezien niet geweten is hoe lang het technisch probleem gaat duren, maar wij blijven hoopvol in de rij staan. Het afbreken van het wachten en plotse wijzigen van de plannen zouden Jane extra onder stress kunnen zetten op al een moeilijk moment. Afleiding en rustig blijven zijn dan even de boodschap. Na een half uur wachten kunnen we in de attractie. Je wordt via de uitgang en het winkeltje naar de rijtuigen begeleid. Wederom een chaotisch en druk gebeuren, zo tussen alle mensen een pad proberen zoeken. Dit zou voor neurodiverse bezoekers echt beter kunnen, maar dan is het gelukkig genieten van deze prachtige ride. 

Dan stappen we aan boord van de Stoomtrein. Die brengt ons naar de andere kant van het park. De stoomtrein kan luid zijn en geurig. Achteraan bevinden zich 2 rustigere gesloten wagons als je prikkelarmer wil zitten. 

In het Ruigrijk is het tijd voor een verwenmomentje voor mama, een portie gefrituurde sushi! We wandelen het Ruigrijk uit via de houten brug en komen zo aan de Wensbron, een ronde put met in het midden een bronskleurig beeld van een kobold op de rug van een grote vis. Aan de andere kant van het pad vind je de ingang van het wandelpad ‘Stonehenge’. Het is een ‘geheim’ en erg rustig plekje waar je kan picknicken of lekker ontprikkelen in alle stilte. Er zijn natuurstenen balken in een theaterachtige opstelling waar je op kan zitten. 

Het wordt avond en we begeven ons naar onze kamer. Daar vinden we een leuke verrassing voor Jane, een koffertje en een knuffel. De kamer is mooi en verzorgd met kleine leuke details. We droppen onze rugzakken, nemen even de Ipad erbij en gaan genieten van avondeten in Brasserie 7.

Na deze culinaire pauze, zijn we klaar om de dag in het park af te sluiten met nog wat spanning. Oma en Jane gaan in Max & Moritz. Ze gaan in beide achtbanen en Jane geniet van de intense maar eenduidige prikkels. De veiligheidsbeugel en G-krachten doen hun (drukkend en regulerend) werk. Er is een aangepaste wachtrij, maar deze geeft enkel toegang tot één van de achtbanen. Wil je de andere ook uitproberen, zal je de reguliere wachtrij moeten nemen. Oma en Jane nemen de reguliere wachtrij voor Moritz (groen) en de aangepaste wachtrij voor Max (blauw). 

Daarna nog een portie spanning met de Piraña wildwaterbaan. Wij zijn voorbereid en gaan als plastieken marsmannetjes de baan op. Toch worden onze schoenen en onderbenen nog nat, dus hou hier rekening mee! 

Door het vlotte verloop van de dag en de meevallende wachttijden is Jane nog klaar voor een spannende nieuwe attractie: Fata Morgana. Dit is een attractie waarbij je via een bootje doorheen sprookjesachtige landschappen wordt geloodst. Hier zijn veel effecten te ervaren. Neem hier bij beperkte wachttijden terug de reguliere wachtrij. De aangepaste wachtrij is erg statisch en houdt wachtmomenten in op 2 aparte plaatsen. Gehoorbescherming op en klaar voor een donker, spannend avontuur. 

Na de ride nemen we plaats op het terras van het Fata Morgana plein met een ijsje en zicht op de Aquanura watershow. Een leuke, muzikale afsluiter van onze Efteling dag. De fonteinenshow is minder indrukwekkend op lichte dagen, maar als het donker is, is het een echte aanrader. Jane blijft echter gefascineerd naar de Bakens van Licht kijken, lantaarns die beelden tonen gelinkt aan de verschillende attracties. 

Conclusie van dag 1, positief en vlot verloop – 2 moeilijke momenten door foute inschatting medewerker en door een technische storing, maar een volle en overwegend geslaagde dag! 

Op dag twee staan we rustig op en gaan ontbijten in Brasserie 7 rond 8u30. Onze timing is niet zo goed want dit is het piekmoment voor het ontbijt. Er is chaos en drukte bij het aanmelden en dit zorgt voor spanning bij Jane. Best dus vroeger of na 9u30 even gaan ontbijten. Het ontbijt is uitgebreid en lekker, keuze genoeg voor onze moeilijke eter. 

Na het eten gaan we naar de Pool & Spa in het Grand Hotel. We zijn er helemaal alleen en plonsen er 2 uur ontspannend op los. Jane geniet van het zwembad en de whirlpool. Oma en ik gaan om te beurten lekker ontspannen in het stoombad en de sauna. 

Daarna helemaal opgeladen, klaar voor een tweede dag in het park. Aan de kiosk naast het hotel staan Roodkapje en Doornroosje. Eerst nog even een praatje slaan en met hen op de foto.

We dwalen door het Sprookjesbos. Jane geniet van het vrij bewegen en de vele verhalen. Je kan alle verhalen raadplegen in de app en op de website. In het midden maken we een stop in De Kleyne Klaroen, waar je een leuke Prinses op de Erwt taartje kan smullen. Oma en ik nemen er steevast de Klaroen Koffiespecial, heerlijk om terug op te laden! 

We pikken ook de Sprookjesboom Show mee. In een openluchttheater kijken we naar het verhaal van Doornroosje die op zoek is naar een prins. Na de voorstelling een fijne knuffel met Kabouter en Roodkapje. 

Na het sprookjesbos maken we een stop in de miniatuurwereld van Diorama. Hier heb je ook een aantal rustige zitplekken in het donker. Als je een prikkelarme picknickplek zoekt, moet je hier zijn. 

Aansluitend treffen we de Stoomcarrousel Draaimolen. Een meer dan 100 jaar oude stoomcarrousel met orgels. Mét gehoorbescherming en mede door de korte wachttijd een topervaring. 

Weer is er moed en energie over door de rustige start van de dag om een nieuwe attractie uit te proberen. We begeven ons naar Fabula, een 4D-film avontuur. Jane had veel stress en was bang dat er net als in de oude (vorige) film een enge slang zou in voorkomen. We vragen het aan het behulpzame meisje en papa voor ons in de rij en zij vertellen ons dat er nu geen enge slang meer in de film komt. Het meisje ontfermt zich over Jane en ondersteunt haar door haar nabijheid. Mooi te zien dat ook andere bezoekers zich inclusief en accepterend opstellen. Weet wel dat je bij Fabula eerst in een ruimte komt met hellend vlak waar het eerste deel van de film wordt getoond. Pas erna ga je naar de échte ruimte waar het 4D-film avontuur begint. Dit was even onduidelijk voor Jane en zorgde dus voor spanning. Het meisje waarschuwde ons voor verrassende effecten en ondanks dat er toch even een slang in beeld kwam, was het een succes. Weer een overwinning en teken van moed voor Jane bij het overstijgen van haar angst voor het onbekende. 

De uitgang komt uit in een heuse indoor Speelwereld. Je kan er klimmen en spelen in de verschillende habitats, aansluitend op het thema van de film. 

We reserveerden een plekje in Polles Keuken, het pannenkoekenrestaurant. Binnen pruttelen pannen, fluiten ketels en tikken soeplepels en spatels continu tegen elkaar. Niet ideaal voor Jane, dus we krijgen een rustige plek op het terras. Je kan hier ‘Toverwater’ bestellen voor de kids. Je krijgt een klein plastic glaasje dat ze zelf aan een speciaal kraantje kunnen gaan vullen met water, hierop licht er een lichtje op in de bodem van het glaasje. Een sensorisch speeltje dat je mee naar huis mag nemen! 

We sluiten de dag af met Jane haar favoriete rides, Fata Morgana en Max & Moritz, en gaan naar de lobby van het Grand Hotel. Daar is net Prinses Anura een verhaal aan het vertellen en we genieten nog even van deze show. Ondertussen wordt onze auto klaargezet door de valet service, net als onze koffers. 

Dit weekend bevestigt opnieuw dat de Efteling, mits de juiste voorbereiding en aanpak, ook voor kinderen met autisme een magische en waardevolle ervaring kan zijn. 

Praktische checklist

Toerisme voor Autisme stelde alvast een overzicht op van alle hulpmiddelen die de Efteling ter beschikking stelt voor mensen met autisme. Dit overzicht kan je hier terugvinden.

Voor vertrek

Tijdens het bezoek

  • Start rustig (niet bij opening)
  • Begin met prikkelarme attracties
  • Check wachttijden in de app
  • Kies bewegende wachtrijen indien mogelijk
  • Plan regelmatig ontprikkelmomenten
  • Wissel attracties met lange wachttijden af met attracties met kortere wachttijden

Extra tips

  • Neem snacks/vertrouwde dingen mee
  • Voorzie rustplekken op je route
  • Hou het flexibel (niet alles moet)
  • Verwachtingen vooraf duidelijk maken

We willen Roselien, Jane en de oma van harte bedanken voor het delen van hun eerlijke en persoonlijke ervaringen. Hun verhaal toont aan dat een bezoek aan de Efteling ook voor gezinnen met een kind met autisme een mooie en haalbare ervaring kan zijn, zeker wanneer er voldoende voorbereiding, begrip en ruimte is voor individuele behoeften.

Elke persoon met autisme is uiteraard anders, maar ervaringen zoals deze kunnen andere ouders helpen om met meer vertrouwen een uitstap te plannen. We hopen dat dit verslag een realistisch beeld geeft van wat gezinnen mogen verwachten en tegelijk inspireert om nieuwe avonturen aan te gaan.

Heb jij zelf ervaringen met de Efteling of andere autismevriendelijke uitstappen? Deel ze gerust met ons. Samen bouwen we verder aan een platform waar gezinnen informatie, herkenning en inspiratie kunnen vinden voor zorgeloze uitstappen.

4 reacties

  1. Wij gaan ook dikwijls naar de efteling (abonnementhouders)met ons zoontje die non verbale autisme heeft
    Wij gaan ook steeds na openingstijd of in de zomer na de middag (efteling is een uurtje rijden van ons)
    Dan doen we ook ons rustige parcour
    (Fatamorgana, carnaval, anton piek plein, droomvlucht, gondoletta, symbica enzo) het gekende voor hem in de zomer ook vaak de pirana soms max en morits en alles op ons tempo
    Ook ga steeds zijn peppa pig knuffel mee en gehoorbescherming en af en toe speentje

  2. Ook wij hebben al lange tijd een abonnement op de Efteling, en gaan er graag naartoe met onze drie kinderen die in een attractiepark totaal andere behoeftes hebben. Zowel de oudste thrillseeker, de middelste met ASS die bang is voor snelle rides als de jongste van 5 vinden er wat ze willen en nodig hebben.
    Nog een extra tip: als je kleddernat bent geworden en het is toch kouder dan gedacht, kan je gebruik maken van wasdrogers om je kleding te drogen, en er is ook een rustruimte in het lavenlaar voor als het toch even allemaal teveel is geworden. Best even een medewerker aanspreken en die helpen je altijd met de glimlach verder.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde berichten

Filter bestemmingen:

Locatie
Locatie
Type
Type
Aanwezige hulpmiddelen
Aanwezige hulpmiddelen
Land
Land